آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٤ - وضع اى و مقصود از آن

بآن فصل قريب گفته و اگر آنرا از مشاركات در جنس بعيد تميز دهد به فصل بعيد موسوم ميگردد .

حاشيه : قوله : اىّ شئ :

اعلم انّ كلمة « اىّ » موضوعة ليطلب بها ما يميّز الشى‌ء عمّا يشاركه فيما اضيفت اليه هذه الكلمة مثلا اذا البصرت شبحا من بعيد و ايقنت انّه حيوان لكن تردّدت فى انّه هل هو انسان او فرس او غيرهما تقول : اىّ حيوان هذا؟ فيجاب بما يخصّصه و يميّزه عن مشاركاته فى الحيوانيّة .

ترجمه :

وضع اىّ و مقصود از آن‌

معلوم باشد كه كلمه « اىّ » براى اينجهت وضع شده كه بواسطه‌اش شيئى را از مشاركاتش در مضاف اليه اينكلمه تمييز و تشخيص دهند .

مثلا هرگاه سياهى از دور بنظر شما بيايد و يقين كنيد كه حيوان است ولى در اينكه انسان يا اسب و يا غير ايندو باشد مردّد باشيد اگر در مقام سؤال و پرسش در بيائيد بايد بگوئيد : اىّ حيوان هذا؟ اين چه حيوانى است آنگاه جواب شما را بامرى ميدهند كه شبخ مزبور را از مشاركات در حيوانيّت مشخّص و معيّن كند مثلا مى‌گويند انسان است و بعد از اينجواب تمام مصاديق مشتركه حيوان با انسان از وى جدا و منهاض ميشوند .

شرح : قوله : فيما اضيفت اليه هذه الكلمه :

چنانچه در مثال مذكور كلمه « اىّ » بحيوان اضافه شده و بوسيله آن‌

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص